KUD „KARADŽIĆ“ OBELEŽIĆE 170 GODINA POSTOJANJA I RADA

Kulturno-umetničko društvo „Karadžić“ tokom 2020. godine sa 170 programa obeležiće jubilej – 170 godina postojanja i rada. Počeci rada Društva vezani za 1850. godinu i prve pozorišne predstave. Iz „Karadžića“ nastale i ostale ustanove kulture u Loznici.

LOZNICA (6. februar 2020) – Jedno od najstarijih kulturno-umetničkih društava na Balkanu, lozničko Kulturno-umetničko društvo (KUD) „Karadžić“ tokom ove godine obeležiće 170 godina postojanja i rada, a svih 170 programa, koliko je planirano za izvođenje do kraja 2020, biće u znaku velikog jubileja.

Priča o „Karadžiću“ i amaterizmu u Loznici započinje davne 1850. godine izvođenjem pozorišnih predstava „Boj na Kosovu“ i „Svetozar i Mileva“, koje su izvele diletantske družine iz Loznice, čiji je osnivač bio loznički prota Ignjat Vasić, istaknuti kulturni i društveni radnik, da bi kasnije prerasle u diletantsku družinu „Podrinjska sloga“.

Foto: KUD “Karadžić”

Upravo taj događaj iz 1850. godine smatra se početkom rada KUD-a „Karadžić“, nastavljača „Podrinjske sloge“, koja je kasnije dobila naziv Kulturno-prosvetno društvo „Karadžić“.

Vest o tom događaju objavile su 2. marta 1850. godine i „Srpske novine“ pod naslovom „Evo nam teatra i u Loznici našoj“, tako da o tome postoje i materijalni dokazi koji govore da je upravo te godine započeo kulturni život Loznice – rekao je za „Loznički nedeljnik“ predsednik KUD-a „Karadžić“ Dragan Tošić, koji je dodao da ti materijalni dokazi svedoče da je potreba za kulturom u našem gradu postojala još daleke 1850. godine i da su se ljudi iz te potrebe udružili da bi se bavili takvim stvarima.

Foto: TV Lotel

– Počelo se s pozorištem, nešto kasnije sa „Podrinjskom slogom“, iz koje su nastale i ostale sekcije, a kasnije su se iz tih sekcija razvijale i kulturne institucije u našem gradu poput gradske biblioteke koja je nastala kao „lozničko čitalište“, a tako je osnovana i Muzička škola. Kultura i umetnost su i u to vreme imale svoje poklonike i od tog vremena do danas prošlo je punih 170 godina – naveo je Tošić.

Bogat istorijat KUD-a „Karadžić“

Na dalji razvoj „Karadžića“ ukazao je i sekretar ovog društva Zoran Grujić, podsetivši da Društvo u to vreme razvija saradnju sa „Srbadijom“ iz Bijeljine i „Prosvjetom“ iz Sarajeva, a gostuje u nekoliko navrata u Zvorniku, Brčkom, Tuzli i Sarajevu, gde su im program cenzurisale austrougarske vlasti. Zbog takve aktivnosti „Karadžiću“ je suđeno u banjalučkom procesu zbog navodnog špijuniranja u korist srpskog pokreta „Mlada Bosna“, a za vreme okupacije Loznice austrougarska vojska pali zastavu Društva i njegovu imovinu sa dokumentacijom 1914. godine. Po završetku rata Društvo biva odlikovano Ordenom Svetog Save i Ordenom Belog orla.

– Zahvaljujući članovima Društva koji nisu bili u ratu i borbama, sačuvana je vredna dokumentacija o Društvu, koju su oni krili po kućama, tako da danas imamo dosta toga u našoj arhivi i na osnovu toga je i napravljen bogat istorijat Društva – rekao je Grujić, podsetivši da nakon smrti Vuka Karadžića, njemu u čast, 1892. godine ovo društvo dobija naziv Lozničko prosvetno društvo „Karadžić“ i preuzima Vukovu krsnu slavu Aranđelovdan, a 1945. godine je ponelo današnji naziv Kulturno-umetničko društvo „Karadžić“.

„Karadžić“ je 1934. godine bio među inicijatorima podizanja Vukovog doma kulture, čija izgradnja počinje 1935, a završava 1937. godine, kada je osveštan i predat Društvu na Mitrovdan. Za vreme Drugog svetskog rata aktivnost je smanjena zbog zabrane okupacionih vlasti, a posle oslobođenja Društvo ponovo obnavlja svoje aktivnosti koje traju u kontinuitetu do današnjih dana.

– Danas smo kulturno-umetničko društvo koje ima preko 500 članova u sedam sekcija i jedno od retkih društava u Srbiji koje funkcioniše na ovaj način da su mu sve sekcije objedinjene, a nadamo se da ćemo biti i dalje. Na godišnjem nivou izvedemo od 150 do 200 različitih pojedinačnih i grupnih programa, koje realizuju pozorište, folklorni ansambli od dečjih grupa do prvog ansambla i veterana, grupa pevača, Guslarska sekcija, Likovna grupa „N8“, Književni klub i Narodni orkestar – naveo je Tošić.

On je dodao da „Karadžić“, pored samostalnih programa, uzima učešće i u svim drugim manifestacijama koje nisu vezane samo za rad „Karadžića“ nego i za grad, Turističku organizaciju grada Loznice i druge ustanove.

Foto: KUD “Karadžić”

– Posebna vrednost „Karadžića“ je podmladak koji nam se javlja, što je dokaz da ono što radimo izaziva pažnju u gradu kod mladih, a naravno i kod njihovih roditelja i ostalih sugrađana – istakao je on.

Autor: Sanja Dimitrić Nešić

Ceo tekst je dostupan u štampanom izdanju „Lozničkog nedeljnika“.