OŠ „ANTA BOGIĆEVIĆ“: ŠKOLA SLAVNE ISTORIJE I BURNE PROŠLOSTI

Osnovna škola „Anta Bogićević“ ove godine obeležila je 225 godina postojanja. Prva loznička škola osnovana je 1795. godine, a od 1951. kao osmogodišnja škola nosi ime Ante Bogićevića, velikog srpskog vojvode iz Prvog srpskog ustanka.

LOZNICA (24. decembar 2020) – Osnovna škola (OŠ) „Anta Bogićević“ tokom 2020. godine obeležila je 225 godina postojanja, što je redak jubilej ne samo na području Podrinja nego i čitave Srbije i među njenim učenicima su bili naši velikani Vuk Stefanović Karadžić i Jovan Cvijić, a pored njih škola je dala više doktora nauka i nebrojeno mnogo akademski obrazovanih Lozničana.

Sa 225 godina rada i iskustva danas je ovo savremena škola, uvek spremna za nove izazove i otvorena za sve novo i dobro, koju pohađa 700 učenika, sa kojima radi 70 zaposlenih.

Škola „Anta Bogićević“, koju Lozničani odmila zovu „Antina škola“, osnovana je krajem 18. veka, 1795. godine kao prva loznička škola. Školu je u Loznici otvorio Tršićanin Grgur Grgurević, u koju je krenuo najveći reformator srpskog jezika i pisma Vuk Stefanović Karadžić.

Nastavnik istorije u toj školi Goran Đurić zapisao je da je prva škola bila privatnog karaktera, navodeći reči Vuka Karadžića kako je učitelj školu otvarao i zatvarao kad mu je bila volja. Kako je naveo, Vuk je ovu školu pohađao tri godine, do njenog zatvaranja zbog pojave kuge, a potom je školovanje nastavio u Sremskim Karlovcima, Petrinji i Beogradu.

Govoreći o počecima školstva u našem kraju, Đurić je naveo da se u vreme Prvog srpskog ustanka osetila potreba za osnivanjem škola, te nakon formiranja Praviteljstvujućeg sovjeta Karađorđe daje nalog da se u čitavoj Srbiji otvaraju tzv. „normalne škole“ (koje nisu privatne), a koje bi imale mlađu i stariju klasu. Kako je objasnio, prve škole su bile specifične i otvarane su u formi otvorenog prostora na kojem je bilo pobodeno kolje obmotano grabovim prućem.

U to doba, kako je naznačio, nije bilo sredstava za pisanje, nego se koristio pepeo koji su učitelji posipali po zemlji, po kojem bi deca pisala. Do podizanja prve ozbiljnije školske zgrade došlo je 1840. godine i ona se nalazila na mestu današnje škole, odnosno u predelu crkvene porte.

Foto: TV Lotel

Tokom ratnih operacija u Prvom svetskom ratu, među prvim objektima porušena je zgrada škole. Nova škola sagrađena je 1928. godine po projektu koji je odobren od Ministarstva prosvete. Arhitektonski je zamišljena kao „zgrada za budućnost“, koja je prostorno i estetski išla ispred svog vremena. Izgrađena je u formi slova P sa prozorskim izbočenjem zida na čelu, a zajedno sa rasporedom prostorija projekat se činio arhitektonski privlačnim i savremenim, tako da se moglo računati da će zgrada u potpunosti zadovoljiti školske normative u vremenu koje dolazi.

Duško Bojić, nastavnik istorije u OŠ „Anta Bogićević“, istakao je da je zgrada bila jedna od najlepših u Srbiji i da je njeno otvaranje pratila velika svečanost, na kojoj se okupilo mnogo sveta. Sama zgrada, kako je rekao, imala je prizemlje i sprat, osam učionica, dve kancelarije, stan, salu sa pozornicom, a obeležje zgrade bilo je zvono koje se daleko čulo pozivajući učenike na nastavu. On je napomenuo da u to vreme raste broj učenika i da je pred početak Drugog svetskog rata bilo 830 đaka razvrstanih u dvanaest četvorogodišnjih odeljenja. Tokom Drugog svetskog rata škola je bila zauzeta od strane nemačkih vojnika kada je prekinut razvoj školstva u Jadru i privremeno zaustavljen rad ove lozničke osnovne škole.

Foto: TV Lotel

Sve do 1932. godine škola nije imala ime, a od 6. decembra 1933. godine škola je nosila naziv „Narodna osnovna škola Vuka Karadžića u Loznici“. U prvoj posleratnoj školskoj godini 1944/45. osnovna škola u Loznici ima upisana 623 đaka.
Savet za prosvetu i kulturu Loznice doneo je 1951. godine odluku o otvaranju osmogodišnje škole, koja od te godine nosi ime velikog srpskog vojvode iz Prvog srpskog ustanka Ante Bogićevića, koji se najviše istakao u odbrani Loznice 1810. godine kao komandant odbrane grada od Turaka. U posleratnom periodu škola je bila jedna od vodećih u Jadru i Podrinju i predstavljala je svojevrstan rasadnik drugih škola u gradu i prigradskim naseljima.

Tokom školske 1985/86. godine počeli su radovi na izgradnji nove školske zgrade, koja je predata za upotrebu u septembru 1986. godine. U novoj zgradi izgrađeno je šest specijalizovanih kabineta za fiziku, biologiju, hemiju i višenamenski hol sa pozornicom. Tri godine kasnije izgrađena je fiskulturna sala, čime je školski objekat kompletiran.

Direktorka škole Vesna Panić istakla je značajna ulaganja lokalne samouprave u školu u poslednjih deset godina kroz sve vidove, naznačivši važnost kapitalnog održavanja i ulaganja u školsku opremu.

Foto: TV Lotel

(…) Retko koja škola u Srbiji ima tako slavnu istoriju i burnu prošlost, a zbog svog značaja na planu razvoja prosvete i arhitekture u Srbiji proglašena je zaštićenim spomenikom kulture u Republici Srbiji.

Autor: Tim za realizaciju projekta “Jadarska kulturna riznica”

Ceo tekst dostupan je u štampanom izdanju „Lozničkog nedeljnika“.